fot. Pixabay.com

Choroba Alzheimera to podstępna choroba, która rozwija się przez lata i przybiera różne etapy. Do tego występują różne warianty tej choroby, z których najczęściej występuje wariant amnestyczny. Jakie są jeszcze warianty choroby Alzheimera i jak się one objawiają?

Wariant amnestyczny

Postać amnestyczna choroby Alzheimera jest najczęściej występującym wariantem otępienia u osób w podeszłym wieku oraz u osób młodszych. Jest to klasyczna postać tej choroby, w której dominują zaburzenia pamięci epizodycznej, a do tego później współwystępują dysfunkcje pozostałych procesów poznawczych. Następnie dochodzą do tego takie typowe problemy w codziennym funkcjonowaniu.

Wariant językowy

Wariant językowy choroby Alzheimera jest również określany jako logopeniczny wariant pierwotnej afazji postępującej (LvPPA). W tym wariancie zaburzenia językowe powinny poprzedzać zaburzenia pamięci, ale też problemy w codziennym funkcjonowaniu, a do tego muszą mieć charakter względnie izolowany.

Do najważniejszych problemów w tym wariancie zalicza się:

  • problemy w aktualizacji słów,
  • zaburzenia powtarzania fraz,
  • obecność parafazji fonetycznych przy jednoczesnym braku agramtyzmu oraz motorycznych zaburzeń mowy.

Często pojawiają się także pauzy, które wynikają z problemów związanych z aktualizacją słów. Z kolei trudności z rozumieniem i powtarzaniem długich wypowiedzi wynikają z zaburzeń pamięci krótkotrwałej.

Na początku choroby osoby są całkowicie samodzielne, ale pojawiają się problemy w komunikowaniu się z obcymi osobami, a luki w swojej wypowiedzi zastępują zaimkami, omówieniami albo gestykulacją. Potem wraz z upływem czasu występuje pełnoobjawowe otępienie alzheimerowskie.

Aby rozpoznać ten wariant choroby, konieczne jest wykonanie oceny powtarzania oraz nazywania. Pomóc tutaj może skala MMSE, ale też wykorzystuje się w diagnozie skalę MoCA.

fot. Pixabay.com

Wariant wzrokowy

Ten wariant choroby Alzheimera znany jest również jako zanik korowy tylny. Najpierw dochodzi do ograniczeń funkcji wzrokowo-przestrzennych, a potem pojawiają się uogólnione deficyty poznawcze. Z kolei utrata samodzielności pojawia się już w pierwszej fazie choroby.

Najpierw pojawiają się względnie izolowane zaburzenia wzrokowo-przestrzenne, a przeważnie trudności z czytaniem, pisaniem, rysowaniem, ale też z rozpoznawaniem twarzy oraz z orientacją w terenie. Później dochodzi do tego:

  • symultanognozja,
  • agrafia,
  • akalkulia,
  • dezorientacja w zakresie stron,
  • apraksja idiomotoryczna.

Chorzy bardzo często mają również ataksję wzrokową, na którą może się również nakładać palinopsja, a także pomijanie stronne.

Z kolei zdolność zapamiętywania nowych informacji, a także wgląd w deficyty poznawcze są tutaj zachowane do późnych faz choroby.

Poza tym pojawiają się problemy z wykonywaniem nawet łatwych czynności dnia codziennego, czyli trudności:

  • z parkowaniem i prowadzeniem samochodu,
  • w chodzeniu po nierównej powierzchni,
  • w korzystaniu ze schodów,
  • w pokonywaniu krawężników,
  • z poruszaniem się środkami komunikacji miejskiej,
  • z samodzielnym ubieraniem się,
  • z używaniem domowych sprzętów,
  • z czytaniem książek i gazet,
  • z oglądaniem telewizji,
  • w wykonywaniu swojej pracy zawodowej.

Diagnoza tego wariantu choroby Alzheimera jest bardzo trudna, ponieważ chorzy najpierw trafiają do lekarza okulisty. Dlatego w diagnozie bardzo ważne znaczenie ma ocena gnozji wzrokowej, a także wskazanie jej jako przyczyny zaburzeń widzenia. Pomóc może także rozpoznawanie obiektów na obrazkach konturowych oraz nałożonych na siebie rysunkach albo rysowanie obiektów na polecenie słowne. Natomiast ocena za pomocą Mini-Cog u osób z tym wariantem choroby wykaże brak problemów w przypominaniu trzech słów po odroczeniu, a rysunek zegara będzie nieprawidłowy, gdyż błędne będzie rozmieszczenie godzin oraz wskazówek na tarczy. W dalszym etapie choroby deficyty ulegają uogólnieniu.

Wariant czołowy

Wariant czołowy jest również określany jako wariant wykonawczy, który charakteryzuje się dysfunkcjami, które wskazują na uszkodzenia płatów czołowych mózgu, które towarzyszą zaburzeniom pamięci epizodycznej. W tym przypadku w diagnozie ważne znaczenie będzie miał wynik badania neuropatologicznego.

Chory będzie miał zaburzenia pamięci epizodycznej, do tego dochodzą wczesne deficyty w zakresie pamięci operacyjnej oraz funkcji wykonawczych, a przeważnie w postaci znacznie obniżonego poziomu fluencji słownej, a także problemów z kategoryzowaniem. Do tego może dojść dezorientacja w przestrzeni, problemy z odczuwaniem empatii, a także z rozpoznawaniem emocji, ale nie ma cech apraksji. Pojawiają się również zaburzenia zachowania w zakresie funkcjonowania społecznego, takie jak: obecność odhamowania oraz apatyczności lub inercyjności, ale także występują stereotypie zachowania, drażliwość, agresja, a do tego dochodzą zmiany żywieniowe.

Wariant z zespołem korowo-podstawnym

Wariant choroby Alzheimera z zespołem korowo-podstawnym jest często mylnie diagnozowany jako zwyrodnienie korowo-podstawne. U osób z tym wariantem występują głównie zaburzenia pamięci epizodycznej, a do tego dochodzi:

  • nasilenie apraksji,
  • obecność mowy wysiłkowej,
  • dysfunkcji wykonawczych,
  • zaburzeń nazywania i funkcji wzrokowo-przestrzennych,
  • obecność mioklonii.

W tym wariancie choroba przebiega bardzo szybko, a do tego zmiany postępują w bardziej gwałtowny sposób niż w klasycznej postaci.

Aby można było rozpoznać ten wariant choroby Alzheimera, konieczna jest obecność cech zespołu korowo-podstawnego, takich jak:

  • ukryty i postępujący charakter,
  • brak reakcji na lewodopę,
  • asymetryczna apraksja,
  • dystonia,
  • parkinsonizm,
  • utrata czucia korowego,
  • zespół obcej kończyny,
  • mioklonie.

W tym przypadku charakterystyczna jest również jednostronność objawów na początku choroby.

Tutaj nie ma jednoznaczne zdefiniowanych kryteriów rozpoznania tego wariantu choroby Alzheimera, dlatego diagnozę stawia się po uzyskaniu potwierdzenia, że podłożem tych zaburzeń jest właśnie choroba Alzheimera, np. w badaniu neuropatologicznym.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here